การเตรียมสถานที่และอุปกรณ์ (Setup)ใช้ภาชนะขนาดที่ไม่กว้างเกินไปเพื่อให้พ่อปลาดูแลไข่ได้ทั่วถึง เช่น อ่างดินเผา กะละมัง หรือตู้กระจกขนาดเล็ก
- น้ำ: เติมน้ำสะอาดสูงประมาณ 5 – 10 เซนติเมตร
- ที่เกาะหวอด: ใส่พืชน้ำ เช่น จอก แหน หรือใช้ใบหูกวางแห้งเพื่อให้พ่อปลาพยุงฟองอากาศ (หวอด)
- ที่หลบภัย: ควรมีพรรณไม้น้ำหรือกระถางเล็กๆ เพื่อให้ตัวเมียใช้หลบการไล่ต้อนของตัวผู้
การเทียบคู่ (Conditioning)เป็นขั้นตอนกระตุ้นความพร้อมและลดความก้าวร้าว
- นำพ่อแม่พันธุ์ใส่โหลแยกกันแล้ววางชิดกัน (หรือใช้ภาชนะใสกั้นในอ่างเพาะ) ให้ปลามองเห็นกันประมาณ 3 – 10 วัน
- บำรุงด้วยอาหารที่มีโปรตีนสูง เช่น ไรแดง หรือลูกน้ำ วันละ 2 ครั้ง เพื่อสะสมพลังงาน
การผสมพันธุ์ (Spawning)เมื่อตัวเมียแสดงแถบสีแนวตั้งและตัวผู้ก่อหวอดเสร็จ ให้ปล่อยตัวเมียลงในอ่างเพาะ
- ปลาจะรัดกันใต้หวอด พ่อปลาจะอมไข่ขึ้นไปพ่นไว้ในฟองอากาศ
- สำคัญ: เมื่อวางไข่เสร็จ (สังเกตจากแม่ปลาจะไปแอบที่มุมอ่าง) ต้องรีบตักแม่ปลาออกทันที เพื่อป้องกันแม่ปลากินไข่ และปล่อยให้พ่อปลาดูแลต่อเพียงลำพัง
การอนุบาลลูกปลา (Nursing)ไข่จะใช้เวลาฟักเป็นตัวประมาณ 24 – 36 ชั่วโมง
- 3 วันแรก: ไม่ต้องให้อาหาร เพราะลูกปลามีถุงไข่แดงเลี้ยงตัวเอง
- หลัง 3 วัน: เมื่อถุงไข่แดงยุบและลูกปลาเริ่มว่ายน้ำในแนวราบ ให้ตักพ่อปลาออก
- อาหารลูกปลา: เริ่มจากอาหารขนาดจิ๋ว เช่น ไข่แดงต้มบดผ่านผ้าขาวบาง หรือไรฝุ่น (Moina) และเมื่ออายุครบ 1 เดือนจึงเริ่มให้ไรแดงหรือหนอนแดง
เคล็ดลับเพิ่มเติมสำหรับปี 2026: การใช้ใบหูกวางแห้งนอกจากช่วยในการก่อหวอดแล้ว สารแทนนินยังช่วยปรับสภาพน้ำและป้องกันเชื้อราในไข่ปลาได้เป็นอย่างดี